Nostaljik Çay Altlığı...

Merhabalar. Bugün sizlere kıraathanelerde, çay ocaklarında her gün gördüğümüz veya bu aralar gördüğümüzde burada çay ucuzdur dediğimiz klasik çay tabağından bahsetmek istiyorum. Keyifli okumalar.

Acem Nalbekisi

Asıl adı Acem Nalbekisi olan çay tabağının hikayesi aslında düşündüğümüzden çok daha derin.

Bu tabağın kökeni İran kültürüne dayanmaktadır. Tabağın tam ortasındaki yıldızlı geometrik desenin adı penç'tir. Farsçada 5 anlamına gelmektedir. 5'li simetri doğadaki müthiş düzeni ve estetiği sembolize eder. Sadece bir süs değil bilinçli bir semboldur. Kenarlarında yer alan 7 kırmızı desen Anadolu'daki kadınların kınalı parmaklarını temsil etmekte ve 7 sayısı da haftanın 7 gününü temsil etmektedir.Yani sürekli tüketilir anlamındadır.

Kırmızı desenlerin hemen yanındaki kıvrımlı çiçek desenlerinin adı ise Rumi'dir. Rumi Anadolu'ya ait anlamına gelmektedir. Peki İran kökenli bir desen neden Anadolu'ya aitti? Osmanlı döneminde Anadolu Diyar'ı Rum-i olarak adlandırılmaktaydı ve Osmanlı toprakları İran'a kadar uzandığı için bu süsleme anlayışı zamanla Anadolu ile özdeşleşti. Ayrıca bardaktaki çay kırmızı blokların üzerinde daha tavşan kanı görünür, renk algısı değişir ve çay daha lezzetli hissedilir.

Yani her gün gördüğümüz şey sadece bir çay altlığı değil İran'dan Anadolu'ya uzanan bir kültür yolculuğu, sembollerle dolu yaşayan bir sanat eseridir.